Pieter Vreede deel 1 12 03 gemixt_mixdown [00:00:00] Kijk dit is de doos. Opgediept uit onze depots. En dan is dit het dossier. Originele archiefstukken. Oh wauw ik heb dit ook nooit in het echt gezien Vol vergeten verhalen. Durven wij aan te kloppen? Ik zie geen bellen. Op zoek naar stemmen. Mijn vrienden uit Lieshout en Aal-Riksel die hadden allemaal een brommer. Van het Brabant van toen. Ben je wel in de goede eeuw geboren Suzanne? Nee, ik denk het niet. Om de wereld van nu. Ik denk dat ik twee eeuwen te laat het levenslicht zag. Beter te begrijpen. En het zijn woorden die helaas actueler zijn dan ooit Je luistert naar Het Geheugen van Brabant. We leven nu echt in hele gekke tijden wat dat betreft. De podcast van het Brabants Historisch Informatiecentrum. Hij [00:01:00] elektriseerde de mensen om zich heen maar er zat ook iets gevaarlijks in. Met dit keer Pieter Vrede. De vader van Brabant, maar ook de man achter een van de meest gewaagde staatsgrepen uit de Nederlandse geschiedenis. De uitgestrekte archiefdepots onder onze citadel in Sertogenbosch. Liggen vol onontdekte documenten, beduimelde boeken, iconische foto's en historische films. Zorgvuldig bewaard. Maar soms... Soms ligt de geschiedenis gewoon op straat. Tussen oude pizzadozen en vergeten reclamefolders. [00:02:00] Achterloos aan de kant geschoven. Mijn Levensloop, zo is de aanhef van de voorpagina... van een hele bundel handgeschreven papieren. Wellicht niet helemaal compleet maar toch wel een kloekwerkje. En u, meneer Laurentius, heeft onderzocht wat dit eigenlijk voorstelt. Je hoort Kees van Drongelen, presentator van het televisieprogramma Tussen Kunst en Kitsch. Het is 1990 en achter een tafel staan twee heren De presentator zelf en naast hem de expert van het programma, Theo Laurentius. Allebei... ...strak in de pak. Het is een levensbeschrijving van een man waarvan gelukkig via een notitie [00:03:00] de naam bekend is. Ik weet de jaartallen niet precies. Tussen hen in luistert een dame gespannen toe. Kortgeknipt haar en met een colbertje met van die schoudervulling. Op de tafel voor hem ligt een stapel vergeel papier die zij heeft meegenomen. Papier met op het eerste oog een wat krasserig, bibberig handschrift Hij schrijft ook op die eerste pagina dat hij dat opschrijft met één been in het graf staande. En zo te zien ook met één arm. Het is gedeeltelijk leesbaar. De camera zoomt langzaam in. Je ziet de inktvlekken en de doorhalingen. Dit is geen gepolijst betoog. Het is eerder doorleefd. De man die dit schreef voelde de dood op zijn hielen Die man bleek te zijn Pieter Vrede, dat is een roemrucht man geweest aan het einde van de 18e eeuw. Het is een radicale [00:04:00] democratische politicus geweest die voor het eerst in Nederland een staatsgreep heeft gepleegd in 1798. Pieter Vrede een naam die jij misschien alleen kent van bordjes van straten en pleinen in Den Bosch of Waalwijk of natuurlijk Tilburg. Maar die Pieter Vrede vertrouwde met zijn laatste krachten zijn levensloop toe aan papier. Maar wat hij niet weet... Mijn man liep een keer langs een flikkelbak en toen week de papierkleur af van de rest van het papier. Dus het is eigenlijk gevonden het is het oud papier. ...is dat zijn levenswerk, zijn papieren erfenis, jaren later zal belanden bij het oud papier. En dat terwijl hij toch aan de wieg stond van Brabant. Vrede vocht voor ons bestaansrecht als provincie, voor gelijkheid in ons land. Maar zijn eigen verhaal verdween dus bijna in de [00:05:00] papierversnipperaar. Het heeft met kunst niks te maken, het heeft ook met kitsch niks te maken, maar het is historisch gezien een zeer belangrijk document. We vergeten het wel eens, maar ons land is niet alleen gevormd door polderen en praten. Maar ook door revolutie. Strijdend voor idealen als vrijheid, gelijkheid en broederschap. Daar vocht Pieter Vrede voor, speciaal voor Brabant. Met zijn pen in vurige pamfletten en te zwaard met de staatsgreep. Dus als zo'n revolutionair zijn levensverhaal papier zet, dan... Daar moet ik u dan wat in teleurstellen. Aan geschiedenis kan je je brood niet verdienen, ik bedoel, daar zijn wel mensen die er belangstelling voor hebben, maar die zitten hoofdzakelijk in archieven en in musea. Handel is er niet in dit soort dingen, dus er is ook geen markt voor. Het is de grote paradox van ons erfgoed en daarmee [00:06:00] ook van onze Brabantse geschiedenis. De personen die ons hebben gevormd tot wie we zijn, hun papieren naar laterschap, En daaraan hangt geen prijskaartje. Maar ze zijn onbetaalbaar. Dus soms ligt geschiedenis op straat en moet je gewoon even bukken om ze te redden van de vuilniswagen en de vergetelheid. TV Gelderland 2021 En in onze archieven zoek ik naar bijzondere verhalen over gewone mensen zoals jij en ik. Om te ontdekken wie we zijn, waar we vandaan komen en waarom dat ertoe doet. [00:07:00] Het is geen knappe man, dat heb ik ook al van meerdere mensen al gehoord. Het is een man met grote bakkenbaarden en ook al een strenge blik. Hij ziet er wel... ...doortastend uit. Hij lijkt eigenlijk iets meer op een arbeider... ...dan op een intellectueel of op een regent. In deze aflevering neem ik je dik 200 jaar mee terug in de tijd. Na de tijd dat het katholieke Brabant er niet best voor stond. Met een arme bevolking die werd overheerst en uitgebuit... ...door de protestantse politici in Den Haag. Maar je ontmoet een man die daar een eind aan wil maken... Pieter Vrede Wie was hij? Die man die aan de wieg stond van Brabant, maar wiens levenswerk werd achtergelaten bij het oude papier. Dit is Pieter Vrede de vergeten vader van Brabant.[00:08:00] Als je wieg nu in Brabant staat, dan heb je geluk Je groeit op in de slimste regio ter wereld Met de Dronische duinen voor je deur en de Efteling in de buurt. En dan hoor je ook nog eens overal die gemoedelijke zachte g. Nou ja, als je nu in Brabant bent geboren dan bof je. Maar spoel de tijd 250 jaar terug. En diezelfde plek blijkt naargeestig. Wie toen als Brabant werd geboren, begon met een achterstand die bijna niet in te halen was. Geen high-tech, maar schrale zandgrond. Geen pretpark, maar bittere armoede. Niks gemoedelijks, maar zien te overleven. Want ja, in de middeleeuwen was Brabant nog rijk en machtig. Maar tijdens de Nederlandse opstond tegen Spanje [00:09:00] wordt precies dit gebied het slagveld voor Staatse en Spaanse legers. Als het leger van Frederik Hendrik, de zoon van Willem van Oranje, in 1629 Den Bosch verovert, vervalt het ooit zo welvaren Brabant in armoede. Vanaf dat moment is Brabant de rommelige achtertuin van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Een wingewest, een zogenaamd generaliteitsland. Want bestuurd door de generaliteit, oftewel de statengeneraal. In de praktijk betekent het dat de protestantse elite in Den Haag de schatkist vult, terwijl katholieke Brabanders niets te vertellen hebben. En dat zorgt voor onrust. En dat voelt ook die ene man, Pieter Vrede. Geen Brabander maar een Leidse textielfabrikant. Een revolutionair. Maar het zal niet lang duren [00:10:00] of hij moet vluchten voor zijn leven. Ik heb wel een zwak voor dit soort figuren die gewoon heel uitgesproken zijn en hij is ook heel kleurrijk en hij gaat soms wel een beetje te ver, maar er zit ook wel humor in en zo. Ik hou daar wel van, ja. Dit is Dirk Alkemade, historicus aan de Universiteit Leiden, ook de geboorteplaats van Pieter Vrede trouwens. Alkemade is een jonge onderzoeker met een bijna studentico's uiterlijk Rond brilletje, zwarte kleding en een laptop vol geëngageerde stickers. Net vader geworden en bevallen van de lijvige biografie over vrede.[00:11:00] Ja, het is een beetje uit de kluiten gelopen, maar hij heeft ook heel lang geleefd, dus dat is wel een verklaring. Zes jaar lang deed hij onderzoek naar deze opmerkelijke politicus. Die in 1750 werd geboren en zich als een van de weinigen van zijn tijdgenoten het lot van de Brabanders aantrok. En er was ook gewoon heel veel over hem te vertellen, dus het is een dik boek geworden, ja. Ja dat is niet overdreven hoor. Er is echt heel veel over vrede te vertellen. Maar voordat we dat doen... Vraag ik je nog even bij me te blijven en rond te kijken in het Brabant aan het eind van de 18e eeuw. Nee, dit is niet voor punt, je wordt straks niet overhoord maar het is belangrijk om te weten als je Pieter Vrede echt wil leren kennen. En nou ja, zo ingewikkeld is het nou ook weer niet. Want het is een enorme roerige tijd, waarin verschillende groepen strijden om de [00:12:00] macht. Met aan de ene kant de patriotten Mannen uit de gegoede burgerij, die zich ware vaderlanders noemen, waaronder Pieter Vrede. En aan de andere kant de oranjisten, doorgaans zijn dat regenten, aanhangers van Willem V, met nog wat navolgers. Met als inzet van hun strijd, wie bestuurt het land? Die periode noemen we de patriotentijd, waarin heel veel burgers en ook regenten zich eigenlijk keren tegen het bestaande bestel onder de stadhouder Willem V. Nederland is een republiek maar die stadhouders die beginnen zich steeds meer te gedragen als een soort koning Nou, en dat klopt niet, vinden mensen. En die gaan daartegen strijden. Nou, dat mondt uit in een revolutie in... In de loop van de jaren tachtig.[00:13:00] De jaren tachtig van die achttiende eeuw zijn dus jaren van strijd. En niet alleen met woorden in pamfletten en toespraken, maar zeker ook met wapens Bij Goejan van Wellensluis, een dorpje in Zuid-Holland, wordt in 1787 de vrouw van Willem V gevangen genomen. Wilhelmina van Pruijsen. En dan ruikt Pieter Vrede zijn kans. Hij zorgt ervoor dat Wilhelmina wordt vastgezet op slot Loevenstein. En hij speelt daarbij hoog spel. Als haar broer, de koning van Pruijsen, het aandurft om in te grijpen, Dan kost dat de prinses de kop. Letterlijk, zegt Vrede. Maar dat dreigement gaat velen veel te ver en ze laten Wilhelmina weer ongedeerd gaan.[00:14:00] Wanneer de Pruisische legers kort daarna de republiek onder de voet lopen, is het lot van Vrede bezegeld. De macht van de Oranjes wordt hersteld en Vredes revolutie is mislukt. Voor de radicale voorman rest nog maar één weg, de vlucht. Dus heel veel van die hervormingsgezinde burgers, die patrioten moeten vluchten. En de meeste vluchten naar de zuidelijke Nederlanden of Noord-Frankrijk. Sommige vluchten naar Amerika, waar ook net een revolutie is uitgebroken. En dat gold ook voor Piet de Vrede. Hij werd gezocht. Hij had heel veel politieke pamfletten geschreven. Had zich met allemaal revolutionaire zaken ingelaten. Dus hij was zijn leven niet zeker in de republiek en sloeg op de vlucht. En zo komt deze textielfabrikant en revolutionair uit Leiden terecht in Tilburg. Dat had trouwens ook Breda kunnen zijn. Eerst wilde hij naar Breda en hij had zich daar zelfs al ingeschreven als burger. Maar uiteindelijk is zijn [00:15:00] komst daar geblokkeerd door de Oranjes. Die zagen het niet zitten om zo'n onruststoker in de midden te hebben. Of Den Bosch. In Den Bosch was het water niet schoon genoeg om zijn... Lakens te wassen. Goed het wordt dus Tilburg. Dus uiteindelijk is hij naar Tilburg gegaan, daar had hij dus ook al een fabriek staan. Dus zodoende is hij daar terecht gekomen. Als vrede daar neerstrijkt, is hij rond de 40. En we hebben wel een idee hoe hij er dan uitziet. Ja, ik heb hier twee portretten Eén is hij ongeveer een man van 40 jaar en de andere is een man van 85 jaar ongeveer Nou, het is geen knappe man. Dat heb ik ook al van meerdere mensen al gehoord. Het is een man met grote bakkenbaarden en ook wel strenge blik. Ook een beetje onderkoeld. En ik denk, ik heb natuurlijk veel portretten uit deze periode gezien en het is wel iemand die er wat informeler uitziet dan de meeste mensen. In die tijd dragen de meeste mensen [00:16:00] nog pruiken op het portret dat hij op 85-jarige leeftijd heeft laten schilderen Heeft hij ook wel weer een pruik op, maar als jongere man of als veertiger of zo is het een, hij ziet er wel doortastend uit, ook iets meer, hij lijkt eigenlijk iets meer dan op een arbeider dan op een Intellectueel of op een regent. En ik ken ook latere vredes nazaten van hem, die ook wel bekend zijn geweest in de 19e eeuw Die hebben ook die typerende bakkenbaarden. Dus dat is wel een erfelijk trekje. Dat is zijn uiterlijk Hoe heb jij hem leren kennen innerlijk? En innerlijk is hij, uiteindelijk aan het eind van mijn boek kom ik tot de conclusie en dat was ook echt wel een beetje aan het eind van het onderzoek, het woord wat echt zijn karakter samenvat is energie. Het is iemand die, ja hij barst van de energie, hij brengt dus alles in beweging ook in de periode waarin hij leeft Hij gebruikte die term zelf ook heel graag. Barst dus vol energie. En die [00:17:00] heb je wel nodig om deze tumultueuze tijd te doorstaan Hij elektriserde de mensen om zich heen maar er zat ook iets gevaarlijks in. Hij was ook opzwepend, hij kon mensen opzwepen maar ook echt opruien. Hij had ook hele zwart-wit denkbeelden, dus het was of goed of fout. En als je het niet met hem eens was, dan kon je eigenlijk ook niet deugen. Dus hij was echt heel radicaal in verschillende manieren, maar ook heel doortastend in zijn handelen. Terwijl ik luister naar het bevlogen verhaal van Dirk, bedenk ik me hoe wonderlijk het is dat zo weinig mensen [00:18:00] Pieter Vrede kennen. Hoe het mogelijk is dat iemand het manuscript met zijn levensverhaal als oud papier aan de straat heeft gezet. Wat voor de één oud papier is, is voor ons een ware goudmijn. En je hoort zo waarom Want eerst dadelijk af naar onze eigen depots. Want daar, in het lijvige archief van de deftige familie van de mortel de la Cour, zit een mapje waarop staat ongeregeldheden in Tilburg bij verkiezing. En in dat mapje zit een brief, geschreven door inwoners uit Tilburg. Een brief waarin we een glimp opvangen van die idealistische man Pieter Vrede. Een man die zijn idealen soms ook op buitengewoon bijzondere wijze vormgeeft. Burgers luister naar mij! Het is het voorjaar van 1795 [00:19:00] In een kerk in Tilburg zijn mensen bijeengekomen om te beslissen hoe de verkiezingen voor het nieuwe dorpsverstuur moeten gaan verlopen. Een dorp ja. Want Tilburg zou pas een paar jaar later officieel stadsrecht krijgen. Wij gaan vandaag beslissen hoe we stemmen over onze vrijheid. Doen we dat met een officieel biljet of doen we dat hier en nu met de hand? Nou, in die brief, die boze burgers uit Tilburg, die schrijven dus een brief. En het aardige van die brief is dat ze reconstrueren wat er eigenlijk tijdens die vergadering is gebeurd. En dan krijg dus echt een inkijkje in hoe zo'n vergadering gaat. En dat soort bronnen heb je eigenlijk niet zo veel. En dan schrijven ze in het origineel. Wie wil er schriftelijk stemmen? Steek je hand op! En de mensen zijn bijeen gekomen om te vergaderen over de verkiezingen En dan schrijft ze dat daarop enige ingezetenen in verre na niet de helft, in de [00:20:00] gezegde kerk zijn vergaderd geweest. En nadat de burger P. Vrede een aanspraak op de stoel hadden gedaan, heeft dezelfde voorgesteld of men bij openbare stemmen of bij geschrift zou stemmen. Ja ja, ik zie het al. Zo men bij geschrift zouden stemmen, moest men de handen opsteken, waarop enige handen zijn opgegeven zonder dat mogelijk was te onderscheiden hoeveel gelijk de burger, vrede zelf ook erkende. Toch na de hand zeiden, daar is wel de meerderheid waarop wie het voorgesteld om terstond de verkiezing over te gaan. Dat is een duidelijke meerderheid. Wij gaan direct over tot de verkiezing. Oké Dus hij zag het zo aan en dacht... oh ja, dat was wel ongeveer meer dan de helft. Ja precies Dus het is echt heel leuk om dit zo te lezen. Hij gaat dus ook op een stoel staan. En dan zie je opeens... dat komt helemaal tot leven. En ze hebben het er dus over, ja op welke manier gaan we stemmen? Oké even de handen omhoog wie is het voor of tegen? En dan zegt hij, oké er is meerderheid voor, dus we gaan maar meteen door. [00:21:00] En mensen zijn echt, ja, je leest echt de verbazing hierin terug. Dat ze zeggen van ja, zo kan dat toch niet? Zelfs Vrede zelf geeft later toe dat hij het eigenlijk niet kon zien. Maar Tilburg weet vanaf dan wat voor vlees in de Kuip hebben. Vrede is geen man van halve maatregelen. Democratie betekent alles voor hem, maar wel graag op zijn eigen manier. Maar de komst van deze eigenzinnige fabrikant uit Leiden levert Tilburg meer op dan enkel gedoe Pieter Vrede komt rond 1790 te wonen in Tilburg. Maar daarvoor was hij daar al regelmatig te vinden omdat hij een deel van zijn fabriek... Hij was een leidste textielfabrikant en had een deel van zijn fabriek in Tilburg staan. Want [00:22:00] daar lagen de lonen veel lager. Vrede was ook eigenlijk de eerste die het hele fabrikageproces van wol en voor textiel vestigde in Tilburg. Voorheen werden er eigenlijk vooral... ...onderdelen van dat productieproces daar uitgevoerd. Dus hij wordt eigenlijk ook gezien als een soort grondlegger van de lokale industrie. Bij een bezoek van Lodewijk Napoleon naar Tilburg, die dan koning van Holland is... Is hij zo onder de indruk van alle nijverheid daar, zeker ook van de fabriek van Pieter Vrede, dat hij ter plekke besluit Tilburg officieel tot stad te verheffen. Ja, met die lokale democratie gaat Pieter Vrede soms wat eigenzinnig om. Maar diezelfde eigenzinnigheid levert Tilburg wel ook het prille begin van die latere bloeiende textielindustrie op. Tilburg [00:23:00] wordt mede dankzij Vrede een echte stad. En het leiden van zijn fabriek doet niets af aan zijn politieke ambities. Pieter Vrede is op verschillende terreinen actief. En dan ook gelijk voor de volle honderd procent. Alsof hij meerdere levens tegelijk leeft. Rollend van de ene crisis in de andere. Eerst die mislukte revolutie in 1787, waarbij hij die Wilhelmina van Pruijsen opsluit. Daarna zijn vlucht naar Tilburg, waar hij meteen de dorpsdemocratie naar zijn hand zet. En dan vallen de Fransen de republiek binnen. En dan is eigenlijk een beetje de vraag, wat gebeurt er met Brabant? De Fransen hebben Brabant dus het huidige Noord-Brabant, hebben ze tot bezet gebied verklaard in eerste instantie en dan is [00:24:00] vervolgens de vraag, geven ze dat terug aan de Republiek of niet? Daar zijn dan allemaal onderhandelingen over in Den Haag En uiteindelijk het fijne is, Brabant wordt teruggegeven aan de Republiek dus dat is goed nieuws. Maar de inwoners van Brabant hadden gehoopt dat het zou betekenen dat die revolutie ook een politieke gelijkheid zou creëren voor Brabant. Dus dat Brabant eigenlijk als achtste gewest zou toetreden tot de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Maar, zeggen ze in Den Haag, we willen eigenlijk voorlopig alles bij het oude houden... Want er is al zoveel aan het gebeuren en er verandert al zoveel. Brabant kan op den duur wel vrij worden, maar nu nog even niet. Nou, dat soort halfslachtige maatregelen daar kan Vrede dus echt niet tegen. En dat zie je ook terug in de archieven? Ja, dat zie je ook terug in de archieven. Want hij doet dat allemaal op zijn eigen manier. Want hij heeft ook een houding van, ja, we moeten nu goed doorpakken Als we nu die revolutie door gematigde krachten laten kapen... Dan komt er allemaal niks meer van terecht en dan voor [00:25:00] je het weet is die hele revolutie voor niks geweest. Dus hij wil eigenlijk alle gematigde elementen uitsluiten om zo snel mogelijk allemaal veranderingen door te voeren. Vrede bewandelt een kronkelig pad. Een wankelevenwicht tussen opzwepen en opraaien. Dat Brabant na teruggraven door de Fransen aan de Republiek niet direct een zelfstandig gewest zou kunnen worden, daar wil Pieter Vrede niets van weten. Actie en wel nu. Vrede bemoeit zich vanaf dan niet alleen meer met de stad Tilburg, maar met heel Brabant En hij roept dan in juni 1795 een vergadering bijeen die zich eigenlijk profileert als een soort soevereine vergadering van Brabant. En dan schrijft hij ook een hele ronkende toespraak waar hij allemaal [00:26:00] mensen mee opzweept om... Tegen het gezag in Den Haag in opstand te komen. En dan schrijft hij wel prachtige dingen... waarin je ook wel zijn talenten ziet. Dan schrijft hij... Zo ooit enig volk mishandeld is en geteisterd... Zo ooit enig volk mishandeld is en geteisterd Zo ooit enig volk werd geteisterd Uitgezogen, onrechtvaardigheden en knevelerijen ondervond. Zo ooit enig volk vertrapt werd en veracht... het waren de bewoners der generaliteitslanden. Ja, hij is echt iemand die die hele strijd voor Brabant wel heeft weten te organiseren. En daar tekenen radicalen zo'n vredeverzet tegen aan en die roepen eigenlijk dan op eigen houtje in Tilburg in juni 1795 een vergadering bijeen. Die noemen ze dan eigenlijk gewoon de Provinciale Vergadering van Bataafs-Brabant, zoals ze het noemen. Bataafs-Brabant, niet langer een onderdrukt generaliteitsland, niet meer die rommelige [00:27:00] achtertuin maar een gelijkwaardige west binnen de Republiek der Verenigde Nederlanden De geboorte van Brabant als zelfstandige bestuurlijke provincie. Met aan het hoofd Pieter Vrede. Wat hij laat zien is dat radicalisme soms wel echt nodig is om belangrijke veranderingen door te brengen. Soms heb je figuren nodig die linksom of rechtsom hun wil kunnen doordrukken. 22 januari 1798. Den Haag. IJskoud. Maar de sfeer is verhit. Pieter Vrede en zijn mannen zijn klaar met praten. Terwijl de stad slaapt, worden tegenstanders uit hun bed gehaald en opgesloten. Geen debat, een staatsgreep. En ineens gaat alles heel snel. [00:28:00] Er wordt een nieuw bewind uitgeroepen. De strijd die in Brabant begon eindigt hier, in het hart van de macht. Pieter Vrede stapt uit de schaduw en wordt leider van het nieuwe Nationaal Bestuur. Niet door stemmen, maar door daadkracht. Discutabel? Zeker. Omstreden? Oh, absoluut. Zonder deze ingreep had onze moderne eenheidstaat er misschien nooit zo uitgezien. Het maakte wegvrij voor de eerste grondwet van Nederland... Vijftig jaar voor die van Thorbecke. Voor het eerst is er sprake van één land. Met provincies, met burgerrechten en een gekozen volksvertegenwoordiging. Gelijkheid voor alle burgers, ongeacht afkomst of rang. En wat we hierover weten, wat we hierover kunnen terugvinden... dat hangt soms aan een zijde [00:29:00] draadje. Want naast onze eigen archieven... Zijn er snippers uit het verleden die de tantenstijds maar ternauwernood hebben doorstaan? En terwijl ik hier met Dirk praat, vraag ik me maar steeds af, hoe zit het met dat handgeschreven document van Vrede? Want hij is niet alleen heel belangrijk voor Brabant, zijn invloed gaat veel verder Nou, het is gewoon een ongelooflijk belangrijke figuur voor de Nederlandse politieke geschiedenis in zijn algemeen en ook voor Brabant in het bijzonder. Ja, als je, kijk we vinden allemaal nog steeds democratie hartstikke belangrijk. Dat die democratie is aan het eind van de 18e eeuw ontstaan in deze revolutionaire tijd. Door figuren zoals Vrede. Hij was daar echt ook een sleutelfiguur in. Wat dat betreft ook echt de grondlegger van de Nederlandse democratie. En het is gewoon belangrijk om te beseffen dat dat een onderdeel is van onze geschiedenis. [00:30:00] Precies. En dat brengt me bij iets wat me dus de hele tijd dwars zit. Ik weet niet of jij het ook zo voelt. Maar de gedachte dat juist van deze man zijn handgeschreven levensverhaal Nog maar net van de vuilniswagen kon worden gered, fascineert me nu nog meer. Want na de vraag hoe dat kan, komt meteen die vraag... en waar liggen die papieren nu? Waar is toch dat historisch gezien belangrijke document? Het heeft met kunst niks te maken, het heeft ook met kitsch niks te maken... maar het is historisch gezien een zeer belangrijk document. In deel 2 van deze podcast hoor je wat mijn zoektocht naar dat verloren manuscript heeft opgeleverd. En ontkrachten we een Brabantse mythe. Het enige echte Brabantse volkslied is niet [00:31:00] van Guus Meeuwis. Wil je meer weten? Check dan onze show notes. Deel 2 vind je in de loop van april op onze site. Of abonneer je op Het Geheugen van Brabant. Dan komt die vanzelf in je favoriete podcast-app.