Pieter Vreede deel 2 donderdag 02 04mid_mixdown
[00:00:00] Kijk dit is de doos.
Opgediept uit onze depots. En dan is dit het dossier. Originele archiefstukken. Oh wauw ik heb dit ook nooit in dicht gezien. Vol vergeten verhalen. Je hebt het verhaal te kloppen. Ik zie geen bellen. Op zoek naar stemmen. Mijn vrienden uit Lieshout en Aalriksel die hadden allemaal een brommer. Van het Brabant van toen.
Ben je wel in de goede eeuw geboren Suzanne? Nee, ik denk het niet. Om de wereld van nu. Ik denk dat ik twee eeuwen te laat het levenslicht zag. Beter te begrijpen. En het zijn woorden die helaas actueler zijn dan ooit. Je luistert naar Het Geheugen van Brabant. We leven nu echt in hele gekke tijden wat dat betreft.
De podcast van het Brabants Historisch Informatiecentrum. Hij [00:01:00] elektriseerde de mensen om zich heen maar er zat ook iets gevaarlijks in. Met dit keer Pieter Vrede. De vader van Brabant, maar ook de man achter een van de meest gewaagde staatsgrepen uit de Nederlandse geschiedenis.
Als ik zeg de aardappeleters, zie jij dan ook meteen dat donkere schilderij voor je? Hardwerkende mensen met knokige handen, bovenboorden in het schamel licht van een olielamp? Een somber beeld. Nou, hou dat beeld vast, want dat is het Brabant waar je nu naar terug gaat. Een tijd waarin veruit de meeste Brabanters ongekend arm zijn en niets te vertellen hebben.
Zeker niet als je maar een simpele boer bent, of fabrieksarbeider, of gewoon [00:02:00] katholiek.
Hij doet het allemaal wel in een strijd voor gelijkheid en volksinvloed en democratie. Hij wil eigenlijk dat alle volwassen mannen stemrecht krijgen. Dat wil lang niet iedereen in die tijd. En hij zegt dan ook gewoon expliciet ja, je hoeft niet rijk te zijn. En ook juist de arbeiders, gewoon de simpele werklieden om het zo te zeggen, die hebben ook dezelfde mensenrechten en die moeten dezelfde politieke rechten krijgen Dit is de stem van historicus Dirk Alkemaarde, die je ook in het eerste deel van deze podcast hoorde.
Hierin vertelde Dirk over Pieter Vrede, de bevlogen textielfabrikant uit Leiden, die na een mislukte revolutie vluchtte naar Tilburg en daar een drijvende kracht werd achter de ontluikende textielindustrie. Vrede ging de politiek in en volgt voor de zelfstandigheid van Brabant binnen de Republiek der Nederlanden En dat lukte in [00:03:00] 1795.
Later tijdste hij er zelfs niet voor terug om een staatsgreep te plegen. Maar hij stond ook aan de wieg van onze allereerste grondwet. En diezelfde Piet de Vrede blijkt nu een voor die tijd ongelooflijk vooruitstrevende mening te hebben als het gaat om gelijke rechten. Sterker nog, die hebben vaak een veel beter inzicht hoe dingen werken.
Dus die zijn gewoon heel erg belangrijk voor het land. En je kan eigenlijk beter al die chique regenten en die fabrieksbaas zoals hij zelf, die kan je beter missen in een land dan al die arbeiders en al die werknemers. Want zonder die werknemers begin je niks. Hoe kan het dat deze man, die zulke grootse dingen heeft voortgebracht, die Brabant zijn trots terug gaf?
Dat deze Piet de Vrede bijna volledig uit ons collectief geheugen is gewist. Komt het misschien doordat zijn levensverhaal bijna letterlijk bij het vuilnis [00:04:00] eindigde?
Mijn man liep een keer langs fliekelbak en toen week de papierkleur af van de rest van het papier. Dus het is eigenlijk gevonden, het is het oud papier.
Je luistert naar Het Geheugen van Brabant, de podcast van het Brabantse Historisch Informatiecentrum. Mijn naam is Marie-Lou Nillissen en in onze archieven zoek ik naar bijzondere verhalen over gewone mensen zoals jij en ik. Om te ontdekken wie we zijn. Waar we vandaan komen en waarom dat ertoe doet. In deze aflevering volgen we het spoor van de vader van Brabant, Pieter Vrede.
Die zo'n 200 jaar geleden streed voor iets dat nu zo gemakkelijk door onze [00:05:00] vingers lijkt te glippen. En dan gaat het niet alleen over zijn papieren erfenis, zijn levensloop, maar om nog iets veel belangrijkers. Kijk we vinden allemaal nog steeds democratie hartstikke belangrijk. En... Dat die democratie is aan het eind van de 18e eeuw ontstaan in deze revolutionaire tijd door figuren zoals Vrede.
Hij was daar echt ook een sleutelfiguur in. Dit is deel 2 van Pieter Vrede. Een verdwenen meesterwerk.
Zijn handschrift, ja ik ben er echt helemaal van gaan houden. Want zeg maar, je herkent dan dat handschrift. Uit duizenden, dus ik kon ook zo hele dozen documenten heel snel doorjakkeren, omdat ik dan gewoon in die keer, hé, dat is zijn handschrift. Dus ik ben er echt helemaal van gaan houden. Het is niet het allermooiste handschrift, het is ook niet heel lelijk, maar dat vind ik ook wel weer, het is een beetje een ruwe diamant vond ik dat altijd.[00:06:00] 
Het handschrift van Pieter Vrede. Die krasserige hanenpoten waarmee Vrede ook het manuscript Mijn Levensloop schreef. En daarmee zijn eigen levensverhaal op papier zette. Het ook jaren later pas weer op. Bij opnames van het televisieprogramma Tussen Kunst en Kitsch. Dus het is eigenlijk gevonden, het is het oud papier.
Maar waar is dat oud papier nu? En ik ben niet de enige die zich dat afvraagt. En denk jij ook nog wel eens, goh waar zouden die papieren van vrede toch zijn? Ja, dat blijft wel een groot mysterie want die moeten natuurlijk wel nog ergens liggen inderdaad. Nadat ik Dirk heb gesproken op onze citadel, komt die vraag, wat er is gebeurd met die originele papieren, steeds vaker bij me terug.
Dus na een tijdje bel ik Dirk weer, of hij misschien meer weet. Er is een groot
mysterie dus... Ja, en waarschijnlijk ligt die autobiografie dus ook gewoon [00:07:00] bij mensen thuis. En dat hoeft natuurlijk ook helemaal niet per se historisch geïnteresseerd te zijn. Het was gewoon een toepallig voorbijganger die die autobiografie heeft gevonden. Dus ja, het kan gewoon iemand zijn die er verder helemaal niks mee heeft.
En dat gewoon op zolder heeft liggen ergens. Een groot mysterie ja zo voelt het wel. Dirk vertelde ook dat er nog wel microfiches van moeten zijn, dus ondertussen speur ik verder door inventarissen van archieven in de krantenbank Delver en nog wat zoekmachines die me verder zouden kunnen helpen maar ik vind helemaal niets.
Dus doe ik wat ik altijd doe in zo'n geval. Ik raadpleeg mijn collega Mariette. Ook toch wel een beetje alsof de geest van de dwangburg nog steeds in onze citadel huist. Misschien heb je onze podcast gehoord over de geschiedenis van de citadel. Nou, dan weet je dat Mariette alles weet over ons archief en ook hoe je daar het beste in kan zoeken.
Ja, ik [00:08:00] weet het niet helemaal zeker meer, maar hoe meer ik erover nadenk, hoe meer ik zeker denk te weten. Terwijl Mariette mijn vraag nog even laat bezinken, neem ik je mee terug naar Pieter Vrede. En daarmee ook naar Dirk Alkenade, die zijn uitgebreide biografie schreef en Pieter Vrede kent als geen ander.
Want vrede blijkt een man met vele talenten op uiteenlopende terreinen. Heb ik al gezegd dat hij het Brahmans volkslied heeft geschreven?
Wat wel aardig is, is dat er afgelopen jaren is er zo'n discussie ontstaan hier in Brabant over of Brabant een volkslied moet hebben en of er al eentje is of niet. En nou, volgens mij hebben jullie daar twintig jaar lang over gediscussieerd en is eigenlijk niks uitgekomen. Maar wat ik als historicus dus wel grappig vind, is dat eigenlijk heeft [00:09:00] Brabant al een volkslied.
Namelijk op het moment dus dat Brabant politiek zelfstandigheid krijgt in 1795, schrijft Pieter Vrede een lied. Op de melodie van de Marseillaise, dus het Franse revolutionaire lied, wat later het Franse volkslied is geworden, schrijft hij eigenlijk een lied waarin hij de Brabantse bevrijding viert.
Pieter Vrede, iemand die een staatsgreep niet uit de weg gaat, die alles op het spel zet voor de democratie en dan s'avonds rustig aan tafel gaat zitten. Om een volkslied te schrijven. En dat wil hij laten horen in de parochiekerk van Tilburg. In een provincie die eeuwenlang als tweederangsgebied werd gezien.
Maar nu zijn eerste zelfstandige bestuur krijgt. Eerst spreekt hij de aanwezigen toe. Over datgene dat hem zo ongelooflijk aan zijn hart [00:10:00] gaat. Door dit plan, moeders, heb jij uw vrijheid verzekerd. Nog eens dan, mijn broeders. De vrijheid, de gouden vrijheid woont van stonden aan bij ons. En die kerk zit helemaal vol en dan sluit hij af met een lied dat hij heeft geschreven Een feestzang op de gevestigde vrijheid van Bataafs Brabant.
En dus op de wijze van de Marseillaise.
Je mag ook zingen Dirk, als je wil. Ik kan niet zo goed zingen, maar ik kan wel een beetje de melodie proberen na te doen. O Brabant juicht van vreugd het schandjuk is geveld, triomf, triomf O Brabant juicht van vreugd het schandjuk is geveld, triomf [00:11:00] triomf
Keurig opruim, precies passend bij de muziek. Een lied vol idealen vol hoop op een nieuwe tijd. Dus ja, ik vond dit echt wel een prachtige vondst. En volgens mij weten dus de Brabant er zelf ook eigenlijk amper van. Dus ik vind het wel leuk dat ik dit ook een beetje weer opnieuw tot leven kan wekken.
Terwijl in Brabant al jaren wordt gehakketakt over de vraag of de provincie wel een officieel volkslied nodig heeft en welk lied het dan zou moeten zijn, ontdekt historicus Dirk Alkemade dat het antwoord al klaar ligt. Al sinds 1795, van de hand van Pieter Vrede.
Met [00:12:00] vurige regels over het afwerpen van het schandjuk en
het herstel van heiligrecht, wekt het een vergeten stuk Brabantse trots opnieuw tot leven. En het zegt ook veel over vrede zelf, over zijn bevlogenheid, zijn taalvaardigheid, zijn intense betrokkenheid. Als Dirk Alkema de lezingen geeft over Pieter Vrede sluit hij af met dit lied. Hij heeft nog vijf coupletten waarin hij die vrijheid viert en vertelt wat voor een belangrijk moment het is.
Triomf triomf, gij ziet uw weg. Uw heilig recht [00:13:00] herstelt O Brabant juicht van vlucht Het schatje is geveld Vrede zorgt dus niet alleen voor vrijheid, gelijkheid en democratie in Brabant. Maar bezorgd ons ook nog eens een eigen volkslied als ultieme kerst op de taart van een zelfstandige en trotse provincie.
En Vrede was toch eigenlijk iemand die al die mensen wist te organiseren en eigenlijk die krachten wist te bundelen. En daarom is het dus ook wel opvallend dat het dus eigenlijk een niet geboren Brabander ervoor heeft gezorgd Een import Tilburger die heeft ervoor gezorgd dat... Dat die krachten wel werden gebundeld.
Dus ja, grondleggen van Brabant, zeker. Terug bij Mariette Voor een duik in een feilloos geheugen van iemand... die al net zo lang bij het archief werkt... als het archief op de citadel wordt bewaard. En dat is al best [00:14:00] een tijd, kan ik je zeggen. Is dat vocht Mariette? Ik denk het wel, als je het zo ziet. En die vlekjes tussendoor, komt dat door hem of is dat de tijd?
Nee, ik denk de tijd en ook het vocht. En misschien af en toe een keer een inktvlek, wat hij met zijn handen verspreidt of door de pen. Mariette loodst me mee naar de microfiches. Eind vorige eeuw was het microfiche de absolute superheld van de informatievoorziening. Kleine zwarte kaartjes, niet groter dan een envelop, met daarop hele kleine fotootjes van oude documenten.
Alleen leesbaar op een speciaal apparaat dat eruit ziet als een grote, lompe computer uit de jaren tachtig met bijpassend zoomgeluid. Nou, ik vind het handschrift eigenlijk redelijk te doen, toch? Voor iemand van 85 als je het dan niet schrijft. Mariet schuift het [00:15:00] ene na het andere microfiche onder een glazen plaatje, waarna de kleine fotootjes worden vergroot en over het scherm bewegen.
Nieuwsgierig probeer ik Pieter Vredes woorden op het scherm te volgen. En dan verschijnt er... Levensloop Pieter Vredens Hoe kan ik die nou ooit niet gezien hebben? Ik denk omdat het een heel klein stukje is wat er tussen zit. Ik zie nu duidelijker het handschrift. Niet zo onleesbaar als expert Laurentius bij tussen kunst en kiets stelde Hij schrijft ook op de eerste pagina dat hij dat opschrijft met één been in het graf staande.
En zo te zien ook met één arm. Het is gedeeltelijk leesbaar. Een roeie diamant, zoals Dirk concludeerde. Een beetje zoals vrede zelf. Maar ik had gehoopt eigenlijk dat misschien op de eerste iets meer zou staan [00:16:00] over de herkomst van het. Want dat is eigenlijk de vraag. Waar? Het zou het origineel zijn. Dit is al heel mooi.
Maar het zijn niet de originele zelf Nee zeker niet. Ja, die fiches zijn mooi en ik ben blij dat ik het manuscript nu zelf kan lezen. Maar het is niet het originele document. Een papier wat Vrede zelf heeft beschreven.
Niet alleen Dirk heeft al uitgebreid naar het levensverhaal van Pieter Vrede gezocht. In de jaren negentig van de vorige eeuw is daar namelijk ook al flink over gecorrespondeerd. Lees ik in een dossier dat Mariette ook aantrof. Een soort archief van het archief. Maarten van Boven, toenmalig Rijksarchivaris in Brabant, schreef naar presentator Kees van Drongelen van het kunstprogramma om in contact te komen met de eigenaren van het gevonden manuscript.
We zien hoe die zoektocht van destijds [00:17:00] niet leidde tot het verkrijgen van die originele. Maar wel tot de uitgave van een boekje. Een klein rood boekje met de volledige uitwerking van dat hanepoterige handschrift van Vrede. Aangevuld met context en historische schets. En al bladerend door dat boekje is het net alsof je zijn dagboek openslaat.
En zomaar terugstapt in de tijd.
Je staat ineens midden in die achttiende eeuw. En je wordt dan ook geconfronteerd met de hardheid van het bestaan. Want die ontbuikzame politicus, die nooit tegenspraak dulde die legt zijn panzer af als de bevalling van zijn eerste zoon Pieter problematisch verloopt.
Mijn keus hoe verschrikkelijk, [00:18:00] was echter zonder hesitatie bepaald. Het was een allerverschrikkelijkst ogenblik. Ik moest mijn zoon aan de dood en prooi bieden om het leven van mijn vrouw te behouden. Moeder en kind hebben het zwaar heel zwaar. De spanning is voelbaar, de angst bijna tastbaar. De arts metselde zijn kunststangen onder hetzelfde.
En mijn oudste zoon Pieter was op de eerste gezucht van zijn moeder geboren. Die jongen vervulde de kraamkamer met tranen van hartelijke blijdschap. Je hoort zijn stem, zijn twijfel, zijn hoop. Ja, het was de eerste en laatste vreugdengalm die ik uit dat huwelijk na deze marteling hoorde. Alsof je er zelf bij bent.
En het is een heel bijzonder document, omdat hij [00:19:00] heeft het waarschijnlijk vooral voor zijn kinderen geschreven Dus het gaat niet alleen over zijn politieke belevenissen, maar ook heel erg over zijn persoonlijke belevenissen over zijn vrouw Zijn eerste vrouw overlijdt in het kraambed, zijn tweede vrouw heeft een heel zwak gestel Heftige, ja, soort postnatale depressies en zo.
Dus je krijgt ook een hele persoonlijke kant van die geschiedenis te zien. En omdat er verder heel weinig bronnen zijn over Pieter Vrede... en vooral over zijn persoonlijk leven... is dit wel echt een unieke bron, een goudmijn. Langzaam krijgt de mens Pieter Vrede meer vorm. We leerden al de fabrikant en de politicus kennen...
maar juist door deze zoektocht naar het manuscript... voelt het alsof we... Dichter bij hem komen. Of we hem beter gaan begrijpen. Ook waarom hij geen makkelijke man is. Maar welke tegenslag hij persoonlijk ook krijgt, zijn gedrevenheid als [00:20:00] politicus blijft onverminderd. En die strijd voor de democratie die zet hij voort.
En vrede laat ook zien, ja vrede is daar zelf een voorbeeld van die ook echt wel bewust polariseert en de controverse opzoekt, maar het laat ook zien in die tijd dat hij leeft. En ze willen een democratie vestigen. Nou, hoe ga je om met mensen die antidemocratisch zijn? Moet je die wel of niet politieke rechten geven?
Nou, en dat zijn nog steeds vragen die nu ook spelen. Van, ja, welke partijen wil je wel en niet toelaten tot het politieke landschap? En ja, hoe ga je daarmee om als mensen, ja, hebben mensen het recht om met behulp van hun democratische rechten de democratie te ondermijnen?
Dat is niet alleen een vraag voor 1795, dat is ook een vraag voor nu, voor ons. Democratie is geen monument, geen plein, [00:21:00] geen straatnaam Democratie is een werkwoord en elke generatie opnieuw moet werken, soms zelfs vechten voor de democratie. En dat maakt het verhaal van Vrede actueler dan ooit. Een grappige gelijkenis is al het feit dat die patrioten van de jaren tachtig die noemen zichzelf dus patrioten of wakkere burgers.
En dat zijn dus de mensen die eigenlijk zien hoe het allemaal echt zit. Onze hedendaagse taalgebruik is woke, zit daar natuurlijk een beetje tegenaan. De mensen van wie de ogen zijn geopend. Vergelijkingen met onze tijd dringen zich op. Over polarisatie Onrust, ontevredenheid, over het politieke klimaat, over een democratie onder druk.[00:22:00] 
Recent onderzoek door instituut Klingendaal toont aan dat de steun voor onze rechtsstaat nog altijd rotsvast is, maar wel onder druk om te staan. Door langzaam aan de stoelpoten van onze instituten te zagen, hopen radicale stromingen op die manier de democratische grenzen steeds een stukje op te rekken.
Dus onze democratische rechtsstaat zo concludeert dit instituut voor internationale betrekkingen, het ideaal waarvoor vrede streedt dat staat als een huis, maar de fundamenten ervan vertonen scheurtjes. Dat is eigenlijk ook een van de grote paradoxen of de ironieën van zijn activiteiten. Hij doet het allemaal wel in een strijd voor gelijkheid en volksinvloed en democratie.
Maar hij ziet wel heel duidelijk wie daar niet bij passen en dat zijn vooral de gematigde krachten. Want ook [00:23:00] Vrede bewandelde niet altijd keurig de officiële route. En vervolgens gaan mensen daarover klagen en dat doen ze dan bij het provinciaal hof van Brabant. En dan gaan ze daar dus zeggen, ja die Vrede heeft daar dingen allemaal lopen bekokstoven waardoor wij geen kans hebben gehad om van ons stemrecht gebruik te maken.
Als Vrede ergens kwam dan reken maar dat je dat niet kon ontgaan. De man die elektriseerde, die ruzie maakte, maar ook die fabrieken bouwde en die Nederland een grondwet gaf. De import Tilburger die Brabant terug op de kaart zette en een volkslied gaf. Maar Piet de Vrede gaf ons iets veel belangrijkers.
Een stem.
Nog één poging om het originele manuscript van zijn levensloop terug te vinden.[00:24:00] 
Ja, het zou natuurlijk erg zonde zijn als het definitief verdwijnt en nooit meer boven komt rijden. Want we hebben de microfiches, we kunnen zijn eigen woorden lezen in het boekje. Maar ergens knaagt het dat ik dat eigenlijke handschrift van Pieter Vrede zelf nergens boven water krijg.
En het laat me realiseren hoe historische documenten als toevallige overlevenden van de tijd zijn. Soms per ongeluk bewaard in kelders of in een keukenlaar soms keurig in een kluis Maar anderen verdwenen voor altijd. Verbrand, vernietigd, vergaan of door de onberekenbare gang van het toeval? Want enerzijds kan je zeggen, het zijn wel unieke documenten dus het is wel belangrijk [00:25:00] dat die worden bewaard.
Aan de andere kant denk ik dus ook, er zijn kopieën van, er zijn ergere dingen in de wereld als die papieren kwijtraken. Maar toch, ik volg hun spoor. Een manuscript van Vrede werd in de jaren 70 van de vorige eeuw gevonden voor het kantoor van uitgeverij Bril in Leiden. Tussen allerlei documenten over George Willem Vrede En dat is inderdaad een kleinzoon van onze Pieter.
Die uitgeverij gaf een werkje uit over de George Willem. En waarschijnlijk zijn de familiepapieren op die manier bij Bril terecht gekomen. Vermoedelijk met de bedoeling ze later weer terug te geven aan de familie. Maar daar is het om een of andere reden nooit van gekomen. Die papieren van onze Pieter Vrede hebben dus bijna 100 jaar stof liggen vangen.
Om in 1977 bij een verhuizing van de uitgeverij rigoureus te worden opgeruimd. Om bij het oud papier te belanden. En ook nu lijken ze weer een zwervend [00:26:00] bestaan te leiden. Ja ik... Ik weet het niet helemaal zeker meer, maar hoe meer ik erover nadenk hoe meer ik zeker denk te weten dat er toen... In het depot hier dichtst bij zijn, dichtst bij de studiezaal dat daar toen spullen lagen en die waren onder embargo.
En dan mochten wij het ook niet aankomen die waren ook niet voor de studiezaal, die waren voor meneer Van Boven. En ik denk allemaal dat dat het dan geweest moet zijn en dat dat hier tijdelijk lag en van daaruit verfilmd werd natuurlijk buiten zijn huis en we er even terug kwamen. En Mariette vond daar sporen van terug in ons archief.
Ja, ik heb een dossier gevonden in ons... Eigen archief, of in ieder geval een van de voorgangers van het BIK. En dat heet Projecten in Zaken, en dan onder andere dus Pieter Vrede. En dat zijn best wel wat stukken. Het mooie is dat het meteen begint met een brief. Echt [00:27:00] nog een brief, een getypte brief van meneer...
En een klein koffievlekje Ja, een klein koffievlekje. Ja dat zat er al op. Authentiek. Authentiek. Van meneer Van Boven aan de AVRO, Tussen Kunst en Kitsch. En die is gedateerd 16 maart 1990. En als onderwerp Autobiografie Vrede. Een beloftevol dossier over de totstandkoming van die gedrukte uitgaven. En Mariette toont me meer brieven, naast die van Maarten van Boven, die oude Rijksarchivaris, ook van de andere samenstellers van het boekje.
Ik bel, ik app en mail naar de samenstellers, naar iedere naam die in onze zoektocht opduikt en leg connecties op LinkedIn met iedereen die mogelijk hierbij betrokken kan zijn. Met soms een reactie dat diegene ook niet meer weet, niet eens familie is. Maar meestal blijft het stil en loopt het spoor [00:28:00] dood.
Er zijn trouwens nog meer mensen voor ons op zoek geweest naar dat manuscript. Want kort na die uitzending van Tussen kunst en kitsch staat er in 1990 in de Telegraaf een zoekertje. Wil de eigenaar van manuscript Mijn Levensloop, Pieter Vrede contact opnemen met L. Vrede En dan een adres in Den Haag.
Nee, nee. Weet jij iets over die advertentie van Elfrede vlak na die uitzending in de krant, of niet? Nee nee, die had ik echt nog nooit gezien. Dus dat laat zien dat het nieuwsbewerken altijd weer iets nieuws kan opleveren. Ja ja. En ik weet ook niet of dat dus iets heeft opgeleverd. Bij mij niet, helaas.
Nee, oké. Wat maakt dat sommige documenten wel... En anderen niet de eeuwen doorstaan. Is het geluk? Is het menselijke toewijding? Of juist [00:29:00] menselijk falen? Of is het verleden gewoon niet altijd te redden? Maar je vindt dus wel ook moeilijk om los te laten. Ja, ik heb nog wel echt wat tijdens mijn onderzoek er vaak naar gezocht en daarna ook nog wel en dan toch nog weer eens via krantendatabases en zo en wat mailtjes versturen links en rechts.
Maar ja, ik weet niet of het ooit nog gaat lukken.
Het idee dat zoiets kostbaars zoiets onvervangbaars nu alsnog verloren zou kunnen gaan. Dat voelt zo zonde. Niet alleen voor ons, maar ook voor generaties na ons. Alsof een deel van onze geschiedenis van onze Brabantse identiteit, gewoon hebben laten verdwijnen. Van de man die juist zo voor Brabant heeft gestreden.
Dan schrijft hij, [00:30:00] zo ooit enig volk mishandeld is en geteisterd, zo ooit enig volk uitgezogen, het waren de bewoners der generaliteitslanden. De slavernij van ene dag is nog te lang voor een vrije ziel. Daar de bataven vrij zijn, zijn wij ook vrij.
Toen Vincent van Gogh de aardappeleters schilderde, zag niemand er een meesterwerk in. Laat staan het belangen van. Nu behoort het werk van die arme Brahmanders rond hun eenvoudige maaltijd tot één van de meest toonaangevende schilderijen ter wereld. Roem is grillig en komt op ongezette tijden. En niet iedereen die de geschiedenis vormgeeft, krijgt de erkenning die hij verdient.
Jij geeft ook lezingen in Tilburg over Pieter Vreda. Leeft het verhaal leeft zijn verhaal? [00:31:00] Ik zou willen zeggen van wel, maar dat valt eigenlijk wel een beetje tegen. In Brabant zijn wel een aantal straten naar vrede vernoemd. Dus dat is al een klein beetje erkenning. En in Tilburg heb je het Pieter Vredaplein, wat iedereen kent.
Misschien is dat wel de grootste ironie. Vrede zette zich vol in voor Brabant. Maar zijn eigen verhaal wacht nog altijd op erkenning. Wel het plein, niet de man. Ja, ze kennen wel het plein, maar niet de man. Dus dat leeft eigenlijk amper. Alsof de geschiedenis hem vergeten is. Terwijl wij elke dag leven in de wereld die hij hielp vormgeven.
Zijn ideeën over vrijheid, over inspraak over het delen van macht vormen de fundamenten van onze democratie. Het feit dat deze man zo lang is genegeerd maar toch zoveel in zijn mars had. De vader van Brabant. Vergeten in de schaduw van zijn [00:32:00] eigen plein. Ik wilde graag wel een keer die hele puzzel leggen zodat iedereen kon zien wat een figuur dit nu was.
Uw heilig recht herstelt Op raam wat juicht van vlucht Het schatje is geveld Triumph, triumph Gij ziet uw recht Uw heilig recht herstelt